Bogusław Szwacz - Biografia

 

BOGUSŁAW SZWACZ (1912 - 2009)

 Polski artysta plastyk, malarz, rzeźbiarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Okrzyknięty jednym z najważniejszych powojennych polskich artystów.

Od 1924 roku był uczniem słynnego Liceum Krzemienieckiego, w którym rozwijał swój talent artystyczny uczęszczając na dodatkowe lekcje malarstwa u Władysława Galimskiego oraz Stanisława Sheybala.
W 1930 roku rozpoczął studia na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych.
Nauki pobierał m.in. w pracowni prof. Ignacego Pieńkowskiego, Władysława Jarockiego, Karola Frycza, Jana Hoplińskiego, Teodora Axentowicza i Xawerego Dunikowskiego.

Studia ukończył z wyróżnieniem w roku 1937 oraz otrzymał prawo do nieograniczonego korzystania z pracowni artystycznej w ramach stypendium rektora.
W czasie studiów przeszedł wyszkolenie w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie.
Podczas II wojny światowej jako oficer sztabowy i dowódca baterii przeciwczołgowej brał udział w walkach toczących się w okolicach Krakowa oraz we Lwowie, m.in. w Obronie Lwowa, w którym mieszkał.
Po kapitulacji, w 1940 roku przedostał się do Kowla, a następnie do Krakowa. Po wyzwoleniu przez krótki okres mieszkał w Tyńcu, w którym stworzył cykl pejzażowych akwarel.

Po wojnie włączył się w organizowanie życia artystycznego.
Wstąpił do Związku Polskich Artystów Plastyków w Krakowie, a wraz z m.in. Tadeuszem Kantorem i J. Nowosielskim zawiązał Grupę „Młodych Plastyków”,
z którą zorganizował głośną wystawę malarstwa nowoczesnego – Wystawę Grupy Młodych Plastyków w salach Pałacu Sztuki w październiku 1946 roku. 
Grupa ta złączyła się w następnych latach ze słynną Grupą Krakowską, której Szwacz został członkiem.

W 1947 roku jako stypendysta Ministerstwa Kultury i Sztuki wyjechał na rok do Francji.
Podczas pobytu w Paryżu nawiązał liczne kontakty z awangardowymi artystami i twórcami, między innymi Légerem, Édouardem Pignon, Hartungiem, Bazainem, Estèvem i Noëlem Arnaude,
który był sekretarzem redakcji pisma wydawanego przez wpływową grupę artystów „Le Surréalisme Révolutionnaire” (Revue bimestrielle publié par le Bureau International du Surréalisme – Révolutionnaire).
Arnaud pod wrażeniem osoby Szwacza powołał go na współzałożyciela tej grupy artystów oraz na członka korespondenta tegoż pisma.
Wraz z paryską grupą brał udział w wystawie w galerii René Breteau oraz w III-im „Salon des Réalites Nouvelles” w 1948 roku.

Po powrocie do kraju zamieszkał w Warszawie i został wykładowcą w PWSSP, przekształconej w 1950 roku w Akademię Sztuk Pięknych.

Był członkiem Klubu Młodych Artystów i Naukowców, uczestniczył w Wystawach Sztuki Nowoczesnej (1948, 1949, 1957, 1959) oraz w prawie wszystkich oficjalnych wystawach prezentujących malarstwo socrealistyczne.
Ze stanowiska profesorskiego odszedł na emeryturę w 1982 roku, poświęcając się poezji i doskonaleniu autorskiej idei sztuki – Ars Horme.
Miłośnik muzyki klasycznej, astronomii, fizyki. Grał na skrzypcach i tworzył proste kompozycje smyczkowe.

Swoją autorską koncepcję Ars-Horme doskonalił do końca życia.

W 2005 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Wcześniej był odznaczony m.in.: Złotym Krzyżem Zasługi oraz dwukrotnie Orderem "Zasłużony dla Kultury Polskiej".

Spoczywa na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera E (20/7)).

 

TWÓRCZOŚĆ


Z malarstwa realistycznego eksperymentował z kubizmem, a następnie zaczął tworzyć w stylu informel.
Po 1955 roku porzucił malarstwo figuratywne i zajął się abstrakcją,
powstała wówczas jego autorska koncepcja Ars-Horme, czyli „Sztuki Poruszania Wyobraźni” i począwszy od 1956 tworzył zgodnie z jej zasadami.
Założenia Ars-Horme przedstawił w formie manifestu artystycznego w 1977 roku podczas pleneru w Osiekach.

Autorskie kompozycje powstałe w stylu Ars-Horme nazywane są Ars-hormegryfami, Ars-hormegrafami i Ars-hormegramami.

Tworzył akwarele, grafiki, reliefy, obrazy olejne, gwasze.

Brał udział w I Biennale Form Przestrzennych w Elblągu (1965), gdzie w przestrzeni miejskiej znajdują się stworzone przez niego rzeźby.

Tworzył sonety, których liczbę szacuje się na około 4000. Część z nich ukazała się w 1988 roku w dwóch tomikach.

Brał udział w wielu zagranicznych wystawach, m.in. w Czechach, Słowenii, Serbii, Norwegii, Szwajcarii, Niemczech, Hiszpanii, Turkmenistanie, Francji.

W latach 40. oraz w latach 70. XX w. jego prace prezentowane były na wystawach prezentujących współczesne malarstwo polskie w Nowym Jorku, Chicago i Waszyngtonie.